مقدمه
اسفنج یا فوم یکی از عناصر کلیدی در کیفیت، راحتی و عمر مفید مبلمان است. انتخاب نوع و چگالی مناسب، نه تنها روی نرمی و راحتی تأثیر میگذارد، بلکه روی پایداری فرم و مقاومت در برابر نشست نیز بسیار مؤثر است. در ادامه رایجترین انواع اسفنج را معرفی میکنیم و برای هر نوع کاربرد پیشنهاداتی میدهیم.
۱. فوم پلییورتان (PU Foam)
فوم پلییورتان پرکاربردترین نوع فوم در مبلمان است که در چگالیها و درجههای نرمی مختلف تولید میشود.
- قیمت مناسب
- قابلیت شکلپذیری بالا
- در دسترس در چگالیها و نرمیهای متفاوت
- نسلهای ارزانتر زودتر فرم خود را از دست میدهند
- نسبت به رطوبت و گرما حساس است
پیشنهاد: برای نشیمن توصیه میشود از فوم پلییورتان با چگالی متوسط تا بالا (مثلاً ۳۰–۴۵ کیلوگرم بر متر مکعب بسته به تولیدکننده) استفاده شود تا از نشست زودهنگام جلوگیری گردد.
۲. فوم HR (High Resilience)
فوم HR نوعی فوم پلییورتان با برگشتپذیری و مقاومت بهتر است که برای مبلمان با کیفیت توصیه میشود.
- بازگشت سریع به حالت اولیه
- دوام و مقاومت بالا
- راحتی بهتر برای استفادهٔ روزمره
- قیمت بالاتر از فوم معمولی
پیشنهاد: HR برای نشیمنهایی که استفادهٔ روزمره و سنگین دارند مناسب است؛ همچنین برای پشتی که نیاز به فرم ثابت دارد انتخاب عالی است.
۳. فوم سرد (Cold Cure / Cold Foam)
این نوع فوم در فرایند تولیدی مخصوصی (در دماهای پایینتر و با ترکیب شیمیایی کنترلشده) ساخته میشود و خصوصیات مکانیکی خوبی دارد.
- دوام بالا و مقاومت در برابر افت فرم
- تهویه و نفوذپذیری بهتر نسبت به برخی فومها
- مناسب برای مبلمان لوکس و مبلمان هتلها
پیشنهاد: اگر دنبال ترکیب دوام و راحتی هستی و بودجهات اجازه میدهد، فوم سرد گزینهٔ بسیار خوبی برای نشیمن و پشتی است.
۴. مموری فوم (Memory Foam)
مموری فوم بیشتر برای راحتی و شکلپذیری متناسب با بدن معروف است؛ اما در مبلمان چند نکته وجود دارد:
- مزایا: توزیع فشار و راحتی بالا
- معایب: گرمای بیشتری ایجاد میکند و برای استفادهٔ تنها بهعنوان لایهٔ رویی مناسب است—نه بهعنوان تنها لایهٔ نشیمن.
پیشنهاد: از مموری فوم بهعنوان لایهٔ رویی (تا عمق 2–5 سانتیمتر) روی فومهای HR یا پلییورتان استفاده کن تا هم راحتی و هم دوام را داشته باشی.
۵. ترکیب لایهای (Layered Foam)
بسیاری از تولیدکنندگان مبلمان از ترکیب چند لایهٔ متفاوت استفاده میکنند: لایهٔ سفت در زیر (برای استحکام)، لایهٔ HR یا سرد در وسط (برای دوام) و لایهٔ نرم یا مموری در بالا (برای راحتی).
این طراحی بهترین تعادل بین راحتی، پشتیبانی و عمر مفید را فراهم میکند.
پارامترهای مهم هنگام انتخاب اسفنج
- چگالی (Density): عددی است که میزان ماده در واحد حجم را نشان میدهد — هر چه چگالی بیشتر، دوام و مقاومت بیشتر (اما قیمت بالاتر).
- سختی/نرمیت (Firmness/ILD): میزان مقاومت فوم در برابر فشردگی — برای نشیمن معمولاً یک سطح میانی تا سفتتر مناسب است تا از نشست جلوگیری کند.
- قابلیت برگشت (Resilience): سرعت بازگشت فوم به حالت اولیه — HR و Cold Foam در این زمینه خوب هستند.
- تهویه و جذب رطوبت: فومهایی که تهویه بهتر دارند، کمتر مستعد تجمع بو و رطوبت میشوند.
پیشنهادات برای کاربردهای مختلف
- کاناپه و مبل راحتی (نشِمین روزمره): HR یا فوم پلییورتان با چگالی متوسط تا بالا + لایهٔ مموری یا نرم رویی.
- مبلهای رسمی (پشتی سفتتر): فومهای با ILD بالا یا ترکیب لایهای با هستهٔ سفت.
- صندلیهای نشیمن عمقی / مبل خوابشو: فوم با بازگشتپذیری خوب و چگالی مناسب تا زیر بار نشست زیاد دوام بیاورد.
- دستهها و کوسنها: چگالی متوسط و نرمی متعادل برای راحتی و حفظ فرم.
نگهداری و نکات نهايی
برای افزایش عمر فوم و مبلمان:
- رویهها را منظم تعویض یا شستشو کن (اگر قابل شستشو باشند).
- از قرار دادن مبلمان در معرض نور مستقیم خورشید طولانی خودداری کن (نور و گرما فوم را تخریب میکند).
- اگر نشیمنگاه زیاد استفاده میشود، از فوم با چگالی بالاتر یا ساختار لایهای استفاده کن.
جمعبندی
هیچ «یک نوع و همهکاره» برای اسفنج مبلمان وجود ندارد؛ اما ترکیب هوشمندانهٔ لایهها (هستهٔ مقاوم + لایهٔ نرم رویی) معمولاً بهترین نتیجه را برای راحتی و دوام میدهد. اگر بودجه محدودی داری، فوم پلییورتان با چگالی بالاتر یا HR را در اولویت قرار بده. اگر کیفیت و دوام اولویت است، فوم سرد یا HR با لایهٔ مموری رویی را انتخاب کن.
بازگشت به بالا